Ормузын хоолой дэлхийн зах зээлийн хамгийн том эрсдэл хэвээр байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн долоо хоногт Ирантай холбоотой нөхцөл байдлын талаар “бид дайныг зогсоож чадсан, одоо бүс нутаг тогтворжиж эхэлж байна” хэмээн онцолсон ч Персийн булан дахь хурцадмал байдал бүрэн намжаагүй хэвээр байна. Түүний мэдэгдлийн дараа дэлхийн хэвлэлүүд “АНУ, Ираны хооронд үнэхээр дайн болсон уу, эсвэл энэ нь цэргийн мөргөлдөөний эрсдэлийг хэлсэн улс төрийн мэдэгдэл байв уу” гэсэн асуултыг хөндөж эхэлсэн байна.

Сүүлийн саруудад АНУ Ираны дэмжлэгтэй зэвсэгт бүлэглэлүүдтэй холбоотойгоор Йемен, Ирак, Сирид хэд хэдэн цэргийн ажиллагаа явуулсан бөгөөд Ираны тал ч Персийн булан дахь цэргийн оролцоогоо нэмэгдүүлээд байсан юм. Үүний дараа Ормузын хоолой орчимд нефтийн танкерууд саатуулагдаж, дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтэд эрсдэл үүссэнээр нефтийн үнэ огцом савлаж эхэлжээ.

“Reuters” агентлагийн мэдээлснээр АНУ болон Иран шууд бус сувгаар хэлэлцээ үргэлжлүүлж байгаа бөгөөд гол зорилго нь Ормузын хоолойг бүрэн хаагдахаас сэргийлэхэд чиглэж байгаа аж. Дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн бараг 20 хувь энэ хоолойгоор дамждаг тул нөхцөл байдал хурцадвал дэлхийн эдийн засагт хүчтэй цохилт өгөх эрсдэлтэй гэж шинжээчид анхааруулж байна.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп “Бид Ирантай том хэмжээний мөргөлдөөнөөс зайлсхийж чадсан” гэж мэдэгдсэн бол Ираны Гадаад хэргийн яам “бүс нутгийн тогтвортой байдлыг алдагдуулж буй гол хүчин зүйл нь Вашингтоны цэргийн дарамт” хэмээн буруутгажээ.

Үүний зэрэгцээ Израилийн эрх баригчид Ираны цөмийн хөтөлбөрөөс болгоомжилж “Тегераныг зогсоохгүй бол бүс нутгийн аюулгүй байдал улам дордоно” гэж мэдэгдсэн байна.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар Трампын “дайн дууссан” гэх мэдэгдэл нь энхийн гэрээ гэхээс илүүтэй мөргөлдөөн томоохон бүс нутгийн дайн болон өргөжихөөс сэргийлсэн дипломат ахицтай холбоотой улс төрийн мэдэгдэл байж магадгүй аж. Гэвч Ормузын хоолой, Ираны цөмийн асуудал, Израиль–Ираны зөрчил зэрэг гол асуудлууд шийдэгдээгүй хэвээр байгаа учраас нөхцөл байдал эмзэг хэвээр байна.

Б.НЯМСҮРЭН

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 11. ДАВАА ГАРАГ. № 89 (7831)