Зам тээврийн осолд 15-19 насныхан өртөх тохиолдол нэмэгджээ
2 цаг, 10 минут
ҮСХ-ноос 1570 иргэнд 10 мянган төгрөг өгнө
2 цаг, 28 минут
Хан-Уул дүүрэгт 1200 хүүхдийн суудалтай шинэ сургууль ашигл…
5 цаг, 5 минут
Гавлын болон нүүрний ясны хугарлын мэс заслын үйлчилгээний …
7 цаг, 27 минут
“Зээл гаргана” гэсэн зараар 100 сая төгрөг залилсан этгээдү…
7 цаг, 45 минут
Хүүхдийн мөнгөнөөс хасагдсан өрх ирэх сарын 8-наас өмнө мэд…
10 цаг, 21 минут
“Койнчид”-ыг улс төрийн шантааж аврах уу?!
10 цаг, 30 минут
ТАЙГАД АЯЛСАН ТЭМДЭГЛЭЛ –цуврал 3
1 өдөр, 1 цаг
Хүүхдийн нэг эмчид ногдох ачаалал ердийн үеэс 1.5-2 дахин и…
1 өдөр, 2 цаг
Цагаан даваанд нохойг унтуулж устгадаг үйлдвэр байгуулна
1 өдөр, 4 цаг
Ц.Товуусүрэн: Эхний үе шатанд асуултуудыг нууцлах нь иргэди…
1 өдөр, 7 цаг
Я.Содбаатар: Хаврын чуулган эхэлснээс 14 хоногт Ерөнхийлөгч…
1 өдөр, 7 цаг
НӨАТ-ын гуравдугаар улирлын буцаан олголт өнөөдрөөс иргэдий…
1 өдөр, 7 цаг
ХНХЯ: Өрхийн мэдээлэл нь зөрүүтэй бол ирэх сарын 8-наас өмн…
1 өдөр, 8 цаг
Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа өгөхгүй…
1 өдөр, 8 цаг
Тайгад аялсан тэмдэглэл –цуврал 2
1 өдөр, 9 цаг
"Зөвлөлдөж шийдье" зөвлөлдөх санал асуулгын эхний шатны мэд…
1 өдөр, 9 цаг
Бээжин чиглэлд өнөөдрөөс нислэг үйлдэж эхэллээ
1 өдөр, 9 цаг
Олон нийтийн сүлжээнд хүний эрхийг хамгаалах тухай хуульд Е…
1 өдөр, 11 цаг
С.Эрдэнийн АН-ын даргаар Д.Ганбат тодорлоо
1 өдөр, 11 цаг
Тэмцэл дүнгээ өгч, том хулгай зогсов уу?!
1 өдөр, 11 цаг
Дуудлагаар ирдэг Туяа
4 өдөр, 3 цаг
Л.Гантөмөрийг АН-ын даргаар бүртгүүлэх материалыг УДШ-д хүр…
4 өдөр, 6 цаг
Улсын хэмжээнд 13 хүн хэвтэн эмчлүүлж байна
4 өдөр, 8 цаг
Жингээ хянахаар дэглэм барих гэж байгаа хүмүүсийн анхаарах …
4 өдөр, 8 цаг
ТАЙГАД АЯЛСАН ТЭМДЭГЛЭЛ цуврал 1
4 өдөр, 10 цаг
13А маягтыг цахимд шилжүүлэх туршилт ирэх долоо хоногоос эх…
4 өдөр, 11 цаг
Хятадын Цагаан сарыг дэлхий даяар тэмдэглэв
4 өдөр, 11 цаг
"Приус" машины нүүрсэн яндан хулгайлсан 200 гаруй хэрэг бүр…
4 өдөр, 11 цаг
Зөвлөлдөх санал асуулгын нэг дэх шат эхэллээ
5 өдөр, 3 цаг
АБГББХ: Долоон хуулийн төсөл, УИХ-ын хоёр тогтоолын төслийг…
5 өдөр, 7 цаг
11 аймгийн 22 суманд цагаан зудтай байна
5 өдөр, 8 цаг
С.Эрдэнэ: АН-ын даргын сонгуулийг албан ёсоор зарлаж байна
5 өдөр, 8 цаг
Нугасны эмгэгийн эмийн эмчилгээний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас…
5 өдөр, 8 цаг
Нүүрсний хэргээр 13 тэрбумын хөрөнгө битүүмжилж, 66 хүнийг …
5 өдөр, 8 цаг
Гамшгаас хамгаалах сургалт, арга зүйн төвийн хамтын ажилла…
5 өдөр, 9 цаг
Г.Чулуунбаатар: Зөвлөлдөх санал асуулгын асуулт дотор “шинэ…
6 өдөр, 3 цаг
Д.Амарбаясгалан: ЗГ-аас Үндсэн хуулийг шинээр бичих санаарх…
6 өдөр, 4 цаг
Замын-Үүд-Эрээн чиглэлд 10 минут тутамд автобус явж эхэллээ
6 өдөр, 6 цаг
Тархины хоргүй хавдрын төлбөрийн 85 хувийг хөнгөлнө
6 өдөр, 6 цаг
Амжилтын түүх: Орчин үеийн Үнсгэлжин буюу Мэрайя Кэригийн т…
6 өдөр, 6 цаг
Нийслэлийн хориглосон бүсээс 4557 толгой мал гаргалаа
6 өдөр, 10 цаг
Танилц: Орон сууц худалдан авсны болон оюутны төлбөрийн буц…
6 өдөр, 10 цаг
Эдийн засгийг тогтворжуулах, экспортыг дэмжих хөтөлбөр боло…
6 өдөр, 10 цаг
Жүдо бөхийн энэ оны анхны Гран При тэмцээнд Монголын залуу …
6 өдөр, 10 цаг
Ирэх сараас ипотекийн зээл олголт хэвийн болно
6 өдөр, 10 цаг
НӨАТ-ын буцаан олголтыг 28-наас иргэдийн данс руу шилжүүлнэ
1 долоо хоног
Шархад, Баянхошууны 10 мянган айлыг орон сууцжуулна
1 долоо хоног
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх таван эрдэмтэнд академич хэргэм хүрт…
1 долоо хоног
С.Маралмаа өмгөөлөгчөөсөө татгалзсан учир шүүх хурлыг хойшл…
1 долоо хоног

Ипотекийн зээлийн их наядын хөрөнгө оруулалт буюу 4.1 сая м.кв орон сууц

Б.ДАРЬСҮРЭН

 

Манай улсын иргэдийн бараг тэн хагас нь аж төрж буй нийслэлд агаар, хөрсний бохирдол дээд цэгтээ хүрсэн. Эдгээр асуудлыг цогц байдлаар шийдвэрлэх арга зам нь гэр хорооллыг орон сууцжуулах юм. Харин ипотекийн хөнгөлөлттэй зээлийн үндсэн зорилго нь иргэдийг хөнгөлөлттэй нөхцлөөр орон сууцжуулах, улмаар гэр хорооллыг багасгаж, дээр дурдсан тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх боломжийг нээж байгаа юм. МИК үүсгэн байгуулагдахдаа л компанийн тухай хуулийн дагуу ТУЗ-ийг байгуулж эрсдэлийн менежментийн засаглалын бүтцийг бий болгосон нь орон сууцны санхүүжилтийн тогтолцоонд эрсдэлийн удирдлага хэрэгжих чухал суурь тавигдсан. Ипотекийн хөнгөлөлттэй зээлийн хөтөлбөр амжилттай хэрэгжсэнээр орон сууцны борлуулалтын эргэлт сайжирч, зогсонги байдалд орсон барилгын төсөл хөтөлбөрүүд амжилттай үргэлжлэх нөхцөл бүрджээ. Мөн барилгын салбарын чанаргүй зээлийг бууруулж байгаа нь эргээд банкны салбарт эерэг нөлөө үзүүлж байна. МИК эрсдэлийн засаглалын хамгаалалтын гурван түвшний хяналтын тогтолцоог хэрэгжүүлдэг. Энэхүү бүтцэд тулгуурлан олон улсын орон сууц санхүүжилтийн тогтолцоог хэрэгжүүлэх, сайн туршлагыг судлах, Монгол Улсын хууль эрхзүйн орчны стандартыг тогтооход МИК-ийн оролцоо, тэр дундаа компанийн эрсдэлийн удирдлагын тогтолцоо чухал нөлөө үзүүлсэн юм. Үүний үр дүнд банкны салбарын орон сууцны зээлийн стандарт тогтох, хөрөнгийн зах зээлд холбох, барилгын салбарыг дэмжих, гэр хорооллыг багасгаж, иргэдийг орон сууцтай болоход хөнгөлөлттэй хүүтэй зээлээр дэмжих, даатгалын салбарыг дэмжих зэрэг салбар салбарт үр дүнтэй бодлогын дэмжлэг болсон.

Одоогоос 16 жилийн өмнө орон сууцны зээлийн хугацаа 7.5 жил, хүү 16-20 хувь, 100 сая төгрөгийн зээл авахад сарын эргэн төлөлт 2.1 сая төгрөг байжээ. Харин 2006 онд Монголын ипотекийн корпорац байгуулагдсанаас хойш энэ оны байдлаар зээлийн хугацаа 20-30 жил, хүү 6-8 хувь, сарын эргэн төлөлт 559 мянга төгрөг болжээ. Түүнчлэн хөтөлбөр хэрэгжсэн 2013-2021 онд 120 мянган айл 5.5 их наяд төгрөгийн дүн бүхий 4.1 сая м.кв орон сууц зээлээр авчээ. Үүнээс гадна Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн 2020 оны аравдугаар сарын 1-ний А-392 дугаар тушаалаар “Орон сууцны ипотекийн санхүүжилтийн журам”-д өөрчлөлт оруулан баталсан. Уг журамд “Орон сууцны ипотекийн зээлийн хүү 2020 оны аравдугаар сарын 1-нээс өмнө олгосон зээлд жилийн найм, үүнээс хойш олгох зээлд жилийн зургаан хувийн хүүтэй байхаар өөрчлөлт оруулан баталсан.

 

БАРИЛГА, ХОТ БАЙГУУЛАЛТЫН САЙД Б.МӨНХБААТАР: ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЭРГЭЛТ 2012 ОНООС ХОЙШ 4.5 ДАХИН ӨССӨН

--НҮБ-ын судалгаагаар хөгжиж буй орнуудад барилгын салбарын ДНБ дэх хөрөнгө оруулалтын үржүүлэгчийн нөлөө 2-3 байдаг гэж тооцсон. Монгол Улсын дотоодын барилгын салбарын аж ахуйн нэгжүүд 2020 оны байдлаар 4.6 их наяд төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэснээр эдийн засгийн эргэлт 2012 оноос хойш 4.5 дахин өссөн. Өөрөөр хэлбэл, ипотекийн зээлийн хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлснээр орон сууцны эрэлт ихэсч, үүний нөлөөгөөр орон сууцны үйлдвэрлэл ихэссэн. Жишээлбэл, улсын хэмжээнд 2000-2010 онд жилд дунджаар 9000 айлын орон сууц ашиглалтад орж байсан бол 2020 оны байдлаар 15.6 мянгад хүрээд байна. Барилгын салбарын ДНБ хөтөлбөр хэрэгжсэн хугацаанд 63.6 хувиар өсөхөд үл хөдлөх хөрөнгийн салбарынх дагаад 108.6 хувиар өсөж, хоёр их наяд төгрөгт хүрсэн.

 

УЗБЕКИСТАНЫ ИПОТЕКИЙН КОРПОРАЦЫН ТУЗ-ИЙН ГИШҮҮН Ц.ЭНХБАЯР: 2009 ОНД ЕСӨН ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН БОНД ГАРГАЖ БАЙСАН ТҮҮХТЭЙ

-2006 онд Монгол Улсын хүн амыг найдвартай, тохилог орон байртай болгоход нь орон сууцны санхүүжилтийг хоёрдогч зах зээлтэй холбон санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэх зорилгоор МИК үүсгэн байгуулагдсан. Тухайн үед Азийн хөгжлийн банкнаас 15 сая ам.долларын санхүүжилттэй орон сууцны санхүүжилтийн анхны төслийг хэрэгжүүлж, арилжааны банкуудаар бага, дунд орлоготой өрхүүдэд орон сууцны ипотекийн зээлийг олгоод, дөрвөн жилийн нүүр үзэж байсан. Таван жилийн турш хэрэгжсэн тус хөтөлбөрийн хүрээнд 10 хүртэлх жилийн хугацаатай, жилийн 12-14 хувийн хүүтэй зээлийг 2700 орчим өрхөд өгсөн. Тухайн үед банкуудын эх үүсвэрийн зардал өндөр, арилжааны зээлийн дундаж хүү 20 орчим хувьд хүрч байсан. Орон сууцжуулалтыг иргэдэд хүртээмжтэй болгоход хамгийн чухал нь оновчтой бодлого, хуулийн тогтолцоо, санхүүжилтийн эх үүсвэр гэж боддог. Тиймээс миний хувьд МИК-ыг үүсгэн байгуулсан цагаас нь зах зээлийн зарчимд суурилсан эрх зүйн орчинд удирдлагын зөв тогтолцоо, чадварлаг хүний нөөцтэйгөөр урт хугацааны том зорилтоо хэрэгжүүлэх суурийг зөв тавихад анхаарлаа хандуулж ажилласан. Тухайн үед шинэ бүхэнд тулгардаг олон асуудал байсан ч бид хамтдаа суралцаж, анхны багцын шинжилгээ, худалдан авалтаа хийсэн. Үүний дагуу анхны бүртгэл, бондын загвараа гаргах, хүний нөөцөө бүрдүүлэх гээд олон ажлыг хийсэн. МИК үүсгэн байгуулагдсанаас хойш 2009 онд анх удаа арилжааны банкуудаас авсан зээлээрээ есөн тэрбум төгрөгийн байгууллагын бонд гаргаж байсан түүхтэй.

 

САНГИЙН ЯАМНЫ САНХҮҮГИЙН БОДЛОГЫН ГАЗРЫН ДАРГА Б.СҮХ-ОЧИР:ЗУРГААН ХУВИЙН ХҮҮТЭЙ ЗЭЭЛД ХАМРАГДАХ 23.7 МЯНГАН ИРГЭНЭЭС ХҮСЭЛТ ИРСЭН

-Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын нөлөөгөөр 2020 онд манай улсын эдийн засаг 5.3 хувиар агшсан нь сүүлийн 20 жилийн хугацаанд тохиогоогүй уналт байв. Энэ үед арилжааны банкууд хүлээлтийн байдалд шилжиж, зээлийн бодлого, зээлдэгчид тавих шалгуур үзүүлэлтүүдээ чангаруулан зээл олголтоо хязгаарлаж эхэлсэн. Нөхцөл байдал цаашид удаан үргэлжилбэл эдийн засгийн агшилт улам гүнзгийрч, урьдчилсан байдлаар 130 мянган иргэн ажилгүй болно гэх тооцоо ч гарсан. Тиймээс Засгийн газраас 2021 оны хоёрдугаар сард “Эрүүл мэндээ хамгаалж, эдийн засгаа сэргээх 10 их наядын төлөвлөгөө”-г батлан Монголбанк болон арилжааны банкуудтай хамтран хөнгөлөлттэй зээлийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж эхэлсэн билээ. Эдгээрийн нэг нь дундаж орлоготой иргэдийн орон сууцны нөхцөлийг сайжруулах, цаашлаад нийслэлийн агаар, орчны бохирдлыг бууруулах, хөдөө орон нутагт амьдрах таатай орчныг бүрдүүлэх гэсэн нийгмийн шинж чанартай тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх үүднээс ипотекийн зургаан хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх чиглэл байсан юм. Сангийн яам орон сууцны санхүүжилтийн тогтвортой тогтолцоог бүрдүүлэх хөтөлбөрийг 2013 оноос хойш Монголбанктай хамтран хэрэгжүүлсэн. Тухайн үед ипотекийн зээлийн хүү жилийн найман хувь байсан бол 2020 оны аравдугаар сарын 1-нээс эхлэн Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгасан зорилтын хүрээнд тус зээлийн хүүг зургаан хувь болгон бууруулсан. Энэ зээлийн эх үүсвэр нь улсын төсвөөс бус орон сууцны санхүүжилтийн хөтөлбөрийн хүрээнд өмнө нь олгогдсон зээлийн эргэн төлөлтөөр буюу хоёрдогч зах зээлээр дамжин бүрддэг зохицуулалттай. Энэ оны хоёроос аравдугаар сарыг хүртэл зургаан хувийн хүүтэй хөнгөлөлттэй зээлд хамрагдахаар нийт 23.7 мянган иргэнээс 1.9 их наяд төгрөгийн хүсэлт банкуудад ирээд байгаа нь тус зээлийн эрэлт өндөр байгааг харуулж байна.

 

Эх сурвалж:  “Зууны мэдээ” сонин

Сэтгэгдэл