МХЕГ-ын дарга Б.Баасандорж тамгаа гардан авлаа
2 цаг, 13 минут
Бага насны хүүхдийг ахуйн гал түймрээс урьдчилан сэргийлэх …
2 цаг, 24 минут
ХХААХҮЯ: Өнөөдрийн байдлаар махны 50 хоногийн нөөцтэй байна
2 цаг, 52 минут
Хилээр орж ирсэн бараа бүтээгдэхүүний 60 хувь нь барилгын м…
3 цаг, 54 минут
Л.Оюун-Эрдэнэ: Монгол Улс дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх гүний у…
4 цаг, 40 минут
Монгол Улсын эзэмшлийн 34 хувьд ногдох 2.4 тэрбум ам.доллар…
5 цаг, 40 минут
Оюу толгойн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн анхны тэсэлгээг өнө…
5 цаг, 41 минут
АТГ: Ж.Пунцагт Эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн
7 цаг, 15 минут
Тогтвортой аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх төслийн гүйцэтгэлийг …
7 цаг, 55 минут
Улсын хэмжээнд автобензин түлшний 30 хоногийн нөөцтэй байна
8 цаг, 6 минут
ЭМЯ: Шинээр 1978 тохиолдол батлагдаж, 4 нас баралт бүртгэгд…
8 цаг, 15 минут
Тамирчид гурван алт, нэг хүрэл медаль хүртлээ
9 цаг, 13 минут
"Сайжруулагч" хэмээх усан бар жилийн зүг мөр гаргах ёс
9 цаг, 16 минут
Өнөөдөр нийслэлд суурин 154, түр 3 цэгээр 6000 иргэнийг дар…
10 цаг, 9 минут
"Тэмдэглэхгүй" цагаан сарын тэнгэрт тулсан үнэ
10 цаг, 12 минут
Дулааны шугамын худгаас эрэгтэй хүний цогцос олджээ
10 цаг, 14 минут
Иргэдийг байнгын 53 цэг, түр ажиллах гурван цэгээр дархлааж…
1 өдөр, 3 цаг
17 аймгийн 106 суманд шүлхий өвчин бүртгэгджээ
1 өдөр, 3 цаг
Монгол залуус ДАШТ-д VII байрт орж, 200 сая төгрөгөөр шагну…
1 өдөр, 4 цаг
Монгол Улсын гурван сая дахь иргэн долоон нас хүрлээ
1 өдөр, 5 цаг
АТГ: "Улаанбаатар дулааны сүлжээ", "ТЭЦ-4" , "ТОСК"-ийн алб…
1 өдөр, 6 цаг
ЭМЯ: Шинээр 2089 тохиолдол батлагдаж, нас баралт бүртгэгдээ…
1 өдөр, 7 цаг
Ирэх тавдугаар сараас хурууны хээгээр ажилчдынхаа цагийг бү…
1 өдөр, 9 цаг
НӨАТ: Супер азтан тодорсонгүй
1 өдөр, 9 цаг
Түр амбулаториудаар ковид туссан нь шинжилгээгээр батлагдса…
1 өдөр, 10 цаг
48 иргэний амь насыг аварч, 1,4 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнг…
1 өдөр, 10 цаг
Дэлхийн улс орнуудын хамгийн залуу 10 лидер
1 өдөр, 10 цаг
"Цус бүлэгнэлтийн эсрэг эмийг удаан хугацаанд хэрэглэж боло…
4 өдөр, 2 цаг
З.Цэвээндорж: Автобусны богино эргэлтийн үйлчилгээг зарим ч…
4 өдөр, 4 цаг
Эрээн-Улаанбаатар хүртэлх ачаа тээврийн дундаж ханш 5 сая т…
4 өдөр, 6 цаг
Омикрон хувилбарын зөөвөрлөгдсөн 13, дотоодын 6 тохиолдол н…
4 өдөр, 6 цаг
Шатахуун ачсан чиргүүл онхолдож, 10 тонн түлш асгарлаа
4 өдөр, 7 цаг
Оюун санааны төлөвшлийн 10 шинж тэмдэг
4 өдөр, 8 цаг
"Таван толгой түлш" ХХК-ийн баруун бүсийн үйлдвэрийн үйл аж…
4 өдөр, 8 цаг
Гол, мөрөн, нуурын мөсний зузаан 15-75 см нимгэн байна
4 өдөр, 9 цаг
Монгол-Орос улс 2021 онд 1.9 тэрбум ам.долларын худалдаа хи…
4 өдөр, 9 цаг
О.Цэцэглэн: Тайзан дээр нулимс бөмбөрсөн ч үзүүлбэрээ дуусг…
4 өдөр, 9 цаг
Хүүхэд сууж байсан автомашиныг ачсан компанийн зөвшөөрлийг …
5 өдөр, 2 цаг
Улсын Дээд шүүх хязгаарлалт тогтоолоо
5 өдөр, 2 цаг
ДЭМБ: "COVID-19"-ийн өөр хувилбарууд илрэх боломжтой, "Omic…
5 өдөр, 3 цаг
Жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд 1.3-1.5 хувийн хүүтэй зээл ол…
5 өдөр, 3 цаг
БНСУ-ыг зорих зорчигчдын анхааралд
5 өдөр, 5 цаг
Нам даралтын зуухны яндангийн шүүлтүүрийг шалгана
5 өдөр, 6 цаг
Цэргийн бүртгэл маргааш дуусна
5 өдөр, 7 цаг
Олон удаагийн ял шийтгэлтэй этгээдүүд дахин гэмт хэрэг үйлд…
5 өдөр, 7 цаг
ЭМЯ: Шинээр 3119 тохиолдол батлагдаж, 3 нас баралт бүртгэгд…
5 өдөр, 8 цаг
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг аравдугаар сарын 30…
5 өдөр, 8 цаг
Эдийн засаг, хөгжлийн дэд сайд С.Наранцогт ажлаа хүлээн авл…
5 өдөр, 8 цаг
НӨАТ-ын буцаан олголтыг нэгдүгээр сард багтаан иргэдийн дан…
5 өдөр, 9 цаг
Ж.Отгонболд: АШУҮИС-ийн 231 мэргэшигч эмч дүүргүүдэд нэмэлт…
5 өдөр, 9 цаг

Ковид, инфляц хоёр хавар эхлэх 10 их наядын бүтээн байгуулалтыг гацааж болзошгүй

Хоёр сарын өмнө УИХ-аас сүүлийн 30 жилд байгаагүй өндөр дүнтэй төсвийг баталсан. Тэрхүү 18 их наяд төгрөгийн төсвийг зарцуулах жил эхлээд хоёр долоо хонолоо. Үүний 60 орчим хувь буюу 5-10 их наяд нь дэд бүтэц, боомт, үйлдвэржилтийн салбарт зарцуулагдахаар төлөвлөсөн. Урьд өмнө нь жилд 300-500 тэрбумыг зарцуулж иржээ. Тиймээс эдгээр салбарт энэ 2022 онд “сэргэлт” ирнэ гэсэн төсөөлөл байгаа юм.Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ төсөв танилцуулахдаа “...Уул уурхайгаас гадна, боловсруулах аж үйлдвэр, хүнс хөдөө аж ахуй, эрчим хүч,  аялал жуучлал ба жижиг дунд үйлдвэрлэл, тээвэр логистик, бүтээлч үйлдвэрлэл, мэдээлэл, технологийн салбар зэрэг эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэлийн хөгжлийг цогцоор дэмжихэд энэ жилийн улсын төсөв зориулагдсан.

...Газрын тосны боловсруулах үйлдвэр, Тавантолгой цахилгаан станц, Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц зэрэг улс орны эдийн засагт нэн шаардлагатай томоохон төслүүдийг эрчимжүүлнэ. ...Тавантолгой- Гашуунсухайтын замыг 2022 онд багтаж ашиглалтад оруулж, хил холболтын цэгийг эцэслэн тохирно. Зүүнбаян-Хангимандалын төмөр замыг төр хэвшлийн түншлэлээр ирэх төсвийн жилд багтаан эхлүүлнэ. Чойбалсан-Хөөт бичигт болон Зүүн болон Баруун босоо чиглэлийн төмөр замын техник эдийн засгийн үндэслэлийг бүрэн боловсруулж дуусгана. Хилийн боомтуудыг хатуу хучилттай автозамаар холбох, аялал жуулчлалын бүс нутгийн автозамуудыг шинээр барихад 2022 оны төсөвт 140 орчим тэрбум төгрөгийг тусгалаа. ... Эдийн засгийг тэлэх зорилгоор суурь дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтад 1.7 их наяд төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдэхээр байгаа нь дотоодын нийт бүтээгдэхүүнийг 820 гаруй тэрбум төгрөгөөр нэмэгдүүлэх боломжтой” гэсэн.

Эдийн засагчид ч “...Яг энэ төсвөө хэрэгжүүлэхэд зөв арга ашиглаж, үйл ажиллагаа жигд, тасалдахгүй явбал 2022 онд манай улсын эдийн засагт сэргэлт ажиглагдана гэж найдаж байна. Хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, ажлын байрыг өсгөх, хүмүүсийг орлоготой байлгах, үүнийг дагаж эдийн засагт мөнгө орох, мөнгөний эргэлт сайжрах гэсэн төсвийн ерөнхий үзүүлэлтүүд боломжийн хэмжээнд гарахаар харагдаж байна” гэсэн дүгнэлтийг өгөөд байгаа юм.

Эдгээрийг хийж гүйж гүйцэтгэх аж ахуйн нэгжүүдийг сонгон шалгаруулах ажил эхлэх гэж байна. Хавар гурав, дөрөвдүгээр сараас эрчимжих учиртай. Тэгэхээр эдийн засагт асар их “хөрөнгө оруулалт” орж ирнэ гэсэн үг. Гэвч энэхүү 10 их наядын төсөвтэй бүтээн байгуулалтын ажлууд гацаанд орж болзошгүй болжээ.

Хоёр саад гарч ирж байгааг эх сурвалжууд хэлж байна. Нэгдүгээрт, ковид. Шинэ он гаруутаа энэ цар тахлын омикрон хувилбарын тархалт гаарлаа. УОК, ЭМЯ-наас омикрон хувилбарын тархалтыг богино хугацаанд хумина гэж хэлж чадахгүй байна. Харин ч тун удахгүй халдварын тохиолдол өдөртөө хэдэн арван мянгад хүрнэ гэж мэдээлэх болов. Мэдээж, үүнд иргэдийн вакцины нэмэлт тунд хамрагдаж байгаа, бас халдвар хамгаалалтын дэглэм хэр зэрэг барьж байгаа нь нөлөөлнө. Гэхдээ нэгэнт байдал энэ хэвээр үргэлжилж, тархалт үргэлжилсээр байх аваас хатуу хөл хорио ч шаардагдаж таарна. Хөл хорьдоггүй юм гэхэд хэвийн цаг үе шиг байх боломжгүй. Адаглаад л, хил, гаалийн асуудал одоогийнхоос сайжрах боломжгүй гэсэн үг. Энэ нь бүтээн байгуулалтын ажилд нөлөөлөхөөс өөр арга байхгүй. 

Хоёрдугаарт, инфляц. Үнийн өсөлт, төгрөгийн ханш уналт хэдийнэ хаалга тогшсон. Монгол Улсад өнгөрсөн оны сүүлчээр инфляц дунджаар 9.5 хувь байсан. Хэдийгээр манай Монголбанк инфляцыг бууруулах бүх боломжит бодлого хэрэгжүүлж буй ч ийн өссөн байдаг. Энэ нь гадаад орчноос үүдэлтэй. Тодруулбал, хоёр хөршид инфляц нэмэгдсэн. Мөн Америкийнх хоёр, Японых 2.5 дахин өсчээ. Үүнээс гадна монголчуудын хэрэглэдэг импортын бараа бүтээгдэхүүний 34 хувь нь Эрээнээс хамаарч, Замын-Үүдээр орж ирдэг. Тэнд байдал ямар байгааг бид мэднэ.

Нүүрсний экспорт маань Гашуунсухайтаас хамаардаг. Гашуунсухайт ч гэж дээ, “айл”-ын тал яаж оруулахаа шийднэ. Түүнчлэн экспортын бүтээгдэхүүний дэлхийн зах зээл дээрх ханшны хэлбэлзэл, олон улс дахь нефть, хийн үнэ, нийлүүлэлт зэрэг дам нөлөөлөхөөр зүйлүүд бий. Ингэхээр дэд бүтэц, боомт, үйлдвэржилтийн бүтээн байгуулалтын материал, түүхий эдийн үнэ өртөг, хил гаалийн асуудал босч ирж байгаа юм.

Чухамдаа ийм хоёр том шалтгаанаас болоод 10 их наяд төгрөг зарцуулж эхлэх бүтээн байгуулалт төлөвлөсний дагуу явах уу, үгүй юу гэдэг эргэлзээ бий болоод байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Сэтгэгдэл